FAKTY

Magazyn Dialogu Społecznego

Urodzeni mordercy. Robotyzacja i komputeryzacja wojny

Sławomir Czapnik

Jak dotąd postęp technologiczny służy bardziej zabijaniu innych ludzi, a nie ułatwianiu ich życia. Wojsko to czołowy beneficjent robotyzacji i komputeryzacji.

Wojna to jeden z czterech biblijnych jeźdźców Apokalipsy. Towarzyszą jej nieodrodnie, o czym warto pamiętać, pozostali jeźdźcy: Zaraza, Głód i Śmierć. Mordowanie innych ludzi na skalę masową byłoby niemożliwe bez udziału oddanej swej pracy rzeszy uczonych – ich aktywność uczyniła wojnę procesem z gruntu przemysłowo-technologicznym.

Historia naznaczona krwią

Charles Babbage (1791–1871), uznawany za patriarchę w dziejach komputerów, a nawet „świętego patrona nowoczesnego komputera”, sądził, że jego wynalazek maszyny różnicowej pomoże w dziedzinie balistyki i nawigacji, zaś głównym celem jego „uniwersalnej maszyny analitycznej” (zaprojektowanej przez niego, lecz nigdy nie zbudowanej) była pomoc Marynarce Wojennej – stworzenie bezbłędnych matematycznie tablic żeglarskich.

Druga wojna światowa stanowiła przełom w wojskowym rozwoju komputera, magazyn Electronics w 1980 roku doszedł do wniosku, iż badania nad zbrojeniami były katalizatorem wyprodukowania elektronicznego komputera cyfrowego. Tranzystor i komputer elektroniczny stanowią produkty uboczne tajnych badań wojennych z lat 1940–1945. Jak zauważa David F. Noble w Forces of Production: A Social History of Industrial Automation, związany z wojną rozwój elektroniki, serwomechanizmy i komputery zbiegły się w epoce powojennej w nową i potężną technologię oraz teorię kontroli; ważniejsze było, że uczeni i inżynierowie wskazali nowy sposób myślenia niż dostarczenie automatycznych urządzeń.Jak ujmuje to Richard Barbrook w książce, Przyszłości wyobrażone. Od myślącej maszyny do globalnej wioski, „Podobnie jak reaktory i rakiety, także komputer stanowił progeniturę zimnej wojny. Przez dwadzieścia lat armia Stanów Zjednoczonych ingerowała w każdy etap jego rozwoju. ENIAC – pierwszy szeroko znany symbol amerykańskiej epoki komputerowej – był maszyną służącą poprawianiu dokładności dział artyleryjskich i obliczaniu mocy bomb atomowych. Gdy IBM w późnych latach 40. zaczął produkować mainframe’y, skupił się przede wszystkim na pozyskiwaniu kontraktów od wojska. Zdobywanie pieniędzy na kosztowne badania wymagało udziału w zimnowojennym wyścigu zbrojeń. W 1952 roku związki między IBM a amerykańską armią zyskały swój symbol: nowy komputer typu 701 przyjął

ZOSTAW ODPOWIEDŹ